Je zou verwachten dat jongere Nederlanders financieel voorzichtiger zijn geworden. Het aantal 18- tot 30-jarigen met een officieel krediet daalt al jaren, banken verstrekken minder persoonlijke leningen aan deze groep, en de BKR-cijfers laten een dalende trend zien. Toch blijkt uit de nieuwste BKR Monitor iets opvallends: juist deze groep heeft de hoogste betalingsachterstand van alle leeftijdscategorieën. Kredietbemiddelaar Nederlands Krediet Collectief noemt het de "generatie Klarna", en die naam is niet toevallig gekozen.
Minder lenen, meer achterstand
De cijfers spreken elkaar op het eerste gezicht tegen. Onder 25- tot 30-jarigen met een krediet heeft ruim 11 procent een betalingsachterstand, het hoogste percentage van alle leeftijdsgroepen. Tegelijkertijd daalde het aandeel jongvolwassenen met een officieel krediet sinds 2021 van 34,4 naar 25,2 procent. Minder mensen lenen dus via de traditionele weg, maar wie dat wel doet, komt vaker in de problemen.
De verklaring zit niet in domme pech, maar in een systeemfout. Achteraf betalen bij een webshop, een telefoon op afbetaling, een private lease-auto en een roodstand van 250 euro tellen bij BKR vaak niet mee als "krediet". Los van elkaar lijken het kleine, onschuldige verplichtingen. Bij elkaar opgeteld vormen ze een schuldenlast die nergens centraal geregistreerd staat, en die de gebruiker zelf ook niet meer overziet.
Klarna, Riverty en de normalisering van schuld
Uit onderzoek van het Nibud naar jongvolwassenen en achteraf betalen blijkt dat meer dan de helft van deze groep een dienst als Klarna of Riverty inmiddels als net zo normaal beschouwt als pinnen of contant betalen. Dat is precies het probleem: het voelt niet als een lening, terwijl het dat wel degelijk is. Wie op drie momenten in dezelfde maand "achteraf betalen" aanvinkt bij een bestelling, heeft op papier drie kleine schulden lopen, met drie losse vervaldata.
Voeg daar een phone-op-afbetaling en een studieschuld aan toe, en het overzicht is snel weg. Niet omdat er te veel geld wordt uitgegeven in absolute zin, maar omdat niemand meer bijhoudt wanneer welk bedrag van welke rekening afgaat. Een buffer opbouwen wordt dan lastig, want elke maand verdwijnt er geld naar verplichtingen die je een paar weken eerder al bent vergeten.
Waarom deze generatie extra kwetsbaar is
Jongvolwassenen zitten in een levensfase waarin het inkomen vaak nog laag en onregelmatig is, terwijl de vaste lasten juist stijgen: een eerste huurwoning, een studieschuld, misschien de eerste auto. Een financiële buffer is er meestal nog niet, en ervaring met leningen, rente en de gevolgen van een betalingsachterstand ontbreekt vaak ook. Dat maakt deze groep extra gevoelig voor de stapeleffecten van kleine leningen.
Het aantal Nederlandse huishoudens dat zegt moeilijk rond te komen, is de afgelopen tijd bovendien gestegen, meldt de NOS op basis van Nibud-cijfers. Dat raakt jongvolwassenen onevenredig hard, juist omdat zij de kleinste marges hebben om tegenvallers op te vangen. Deze trend zie je breder terug in de Nederlandse samenleving, maar bij twintigers en begin-dertigers komt hij samen met de stapeling van achteraf-betalen-verplichtingen.
De regels gaan veranderen, maar nog niet nu
Er komt beweging in het toezicht. Vanaf eind 2026 vallen buy-now-pay-later-diensten onder nieuwe Europese regelgeving, waardoor aanbieders strenger moeten controleren of iemand een lening daadwerkelijk kan dragen. Ook worden steeds meer van deze kleine kredietvormen op termijn zichtbaar bij BKR, zodat ze wél meetellen in het totaalbeeld van iemands schuldenlast.
Tot die tijd blijft het overzicht houden vooral een eigen verantwoordelijkheid. Dat betekent niet dat je nooit meer achteraf mag betalen, maar wel dat het slim is om bij te houden hoeveel van dat soort kleine verplichtingen er tegelijk openstaan. Een simpel trucje: schrijf elke "koop nu, betaal later"-transactie direct op in een notitie-app met de vervaldatum erbij. Zo zie je in één oogopslag hoeveel er nog moet worden afgeschreven, in plaats van dat je erachter komt op het moment dat de rekening al rood staat.
Wat je zelf kunt doen als je in dit patroon herkent
Herken je jezelf in het stapelen van kleine leningen, dan is de eerste stap simpel maar effectief: zet alle lopende verplichtingen één keer op een rij. Niet alleen de officiële lening of creditcard, maar ook elke lopende achteraf-betalen-order, het telefoonabonnement met toestelkosten en de eventuele roodstand. Vaak blijkt de optelsom hoger uit te vallen dan gedacht.
Daarna helpt het om bewust te kiezen voor één betaalmethode per aankoop in plaats van steeds automatisch voor "achteraf betalen" te gaan, simpelweg omdat het bij het afrekenen als standaardoptie wordt aangeboden. Wie merkt dat de achterstanden zich opstapelen, kan alvast beginnen met een klein spaarpotje voor onverwachte kosten, zodat een tegenvaller niet meteen tot een nieuwe lening leidt.
De rekening komt uiteindelijk toch een keer
De cijfers laten zien dat "minder lenen" niet automatisch "financieel gezonder" betekent. Zolang achteraf betalen, telefoonabonnementen en private lease buiten de officiële kredietregistratie vallen, kan iemand op papier schuldenvrij lijken terwijl de rekeningen zich in de praktijk stapelen. De oplossing zit niet in het mijden van deze betaalvormen, maar in het serieus nemen ervan als wat ze zijn: een lening, met een vervaldatum en een verplichting om terug te betalen. Wie dat vanaf nu bijhoudt, voorkomt dat een stapel kleine schulden onopgemerkt uitgroeit tot een grote.