Vanaf 1 januari 2026 verandert er iets voor zzp'ers dat veel minder aandacht krijgt dan het zou moeten. De zelfstandigenaftrek, jarenlang een van de belangrijkste belastingvoordelen voor ondernemers zonder personeel, zakt van 2.470 euro naar 1.200 euro. Geen geleidelijke knip, maar bijna een halvering in één klap. Wie zijn jaarcijfers nog op oude aannames baseert, komt in april voor een onaangename verrassing te staan.
De aftrek bestaat al jaren en wordt stapsgewijs afgebouwd. In 2023 was hij nog 5.030 euro, in 2024 3.750 euro, in 2025 2.470 euro en dit jaar dus 1.200 euro. Voor 2027 staat al 900 euro gepland. Het kabinet doet dit bewust: het verschil tussen werknemers en zelfstandigen in belastingdruk moet kleiner worden. Voor jou als ondernemer betekent het vooral één ding: je houdt netto minder over van dezelfde winst.
Wat dit concreet kost
Reken het even mee. Stel je maakt 40.000 euro winst en zat vorig jaar in de laatste schijf waarin de aftrek nog 2.470 euro was. Dit jaar mag je nog maar 1.200 euro aftrekken, een verschil van 1.270 euro aan aftrekbare winst. Bij een gemiddeld tarief van rond de 37 procent in de eerste schijf loop je daardoor al snel 470 tot 500 euro extra belasting mis, puur door deze ene wijziging. Tel daar de jaren ervoor bij op en het plaatje wordt duidelijk: waar de aftrek in 2023 nog goed was voor ruim 1.800 euro belastingvoordeel, is dat nu nog geen 450 euro.
Belangrijk detail: je hebt alleen recht op de aftrek als je voldoet aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar aan je onderneming. Werk je minder, bijvoorbeeld omdat je naast je bedrijf ook in loondienst werkt, dan heb je sowieso geen recht op deze aftrek en verandert er voor jou dus niets. Voor wie er wel recht op heeft, telt elke euro dubbel zo hard nu het bedrag zo veel kleiner is geworden.
De mkb-winstvrijstelling verzacht het een beetje
Er is één stukje nuance dat vaak wordt vergeten. Na de zelfstandigenaftrek (en eventuele startersaftrek) mag je nog eens 12,7 procent van je resterende winst aftrekken via de mkb-winstvrijstelling. Dat percentage blijft in 2026 gelijk aan 2025, dus die aftrekpost compenseert in elk geval niet nog verder. Voor een winst van 40.000 euro na de zelfstandigenaftrek scheelt dat al gauw enkele duizenden euro's belastbare winst. Het is geen vervanging voor wat je verliest bij de zelfstandigenaftrek, maar het maakt het verschil minder dramatisch dan de kale cijfers doen vermoeden.
Starters komen er relatief beter vanaf
Ben je pas net begonnen, dan is er goed nieuws. De startersaftrek blijft in 2026 gewoon 2.123 euro, hetzelfde bedrag als de afgelopen twee jaar. Je mag deze aftrek maximaal drie keer gebruiken binnen de eerste vijf jaar van je onderneming, bovenop de zelfstandigenaftrek. Voor een startende ondernemer die aan het urencriterium voldoet, telt dus nog altijd 1.200 euro plus 2.123 euro mee, ruim 3.300 euro in totaal. Dat scheelt fors met een zzp'er die al jaren draait en alleen nog de kale 1.200 euro overhoudt.
Overweeg je te starten of net gestart te zijn, dan is dit het moment om je administratie op orde te hebben. Twijfel je nog over je btw-positie als kleine ondernemer, kijk dan ook naar de kleineondernemersregeling via de KVK, want die is sinds 2025 flexibeler geworden en kan gecombineerd met deze wijzigingen schelen in je administratieve last.
Waarom dit ook je pensioenopbouw raakt
Een lagere zelfstandigenaftrek betekent een hogere fiscale winst, en een hogere fiscale winst kan invloed hebben op hoeveel je fiscaal voordelig opzij kunt zetten voor je pensioen via de oudedagsreserve of een lijfrente. Wie dit jaar voor het eerst met een substantieel hogere belastbare winst te maken krijgt, doet er goed aan om vooraf te berekenen hoeveel belasting je kwartaal na kwartaal moet reserveren. Veel zzp'ers die dit niet doen, komen erachter dat hun reservering uit voorgaande jaren niet meer klopt met de nieuwe cijfers.
Dit sluit ook aan bij bredere fiscale verschuivingen die eraan komen. Zo verandert er ook het nodige aan de belastingschijven vanaf 2027, wat samen met deze afbouw van de zelfstandigenaftrek de komende jaren voor een geleidelijk hogere belastingdruk zorgt bij zelfstandigen. Combineer dat met de striktere handhaving op schijnzelfstandigheid sinds 1 januari 2026, en het wordt duidelijk dat de Belastingdienst dit jaar scherper kijkt naar de positie van zzp'ers dan voorheen.
Zo bouw je dit jaar een buffer tegen de klap
De makkelijkste manier om niet voor verrassingen te komen staan, is je reserveringspercentage bijstellen zodra je je jaarcijfers doorrekent. Ga niet uit van het percentage dat je vorig jaar reserveerde, want dat was gebaseerd op een hogere aftrek. Werk je met een boekhoudprogramma, controleer dan of de instellingen voor 2026 zijn bijgewerkt, want sommige tools rekenen nog met oude bedragen als je dit niet handmatig aanpast.
Wil je concreet aan de slag met een financiële buffer die dit soort schommelingen opvangt, dan hebben we eerder al uitgelegd hoe je in 2026 daadwerkelijk een buffer opbouwt. Voor ondernemers die naast deze belastingwijziging ook kosten willen drukken, loont het om te kijken naar praktische manieren om als bedrijf geld te besparen, zodat de extra belastingdruk niet direct ten koste gaat van je marge.
Wat je dit kwartaal al kunt regelen
Reken nu al door wat 1.200 euro in plaats van 2.470 euro aftrek betekent voor jouw eigen winst, in plaats van te wachten tot je aangifte. Check of je nog aan het urencriterium van 1.225 uur voldoet, want dat bepaalt of je überhaupt recht hebt op de aftrek. En als je een boekhouder hebt, vraag expliciet of je reservering voor de inkomstenbelasting al is aangepast aan de nieuwe bedragen. Wie dit nu regelt, voorkomt in april een naheffing die eigenlijk allang was aan te zien komen.