De Tweede Kamer stemde in februari 2026 in met een nieuwe wet die de belasting op spaargeld en beleggingen vanaf 2028 fundamenteel aanpakt. Box 3, al jaren een doorn in het oog van veel spaarders, maakt dan eindelijk de stap naar een systeem dat rekent met werkelijke rendementen in plaats van fictieve.
Maar wat betekent dat voor jou? En wat zijn de regels zolang het huidige systeem nog geldt?
Hoe box 3 nu werkt
Box 3 belast je vermogen dat je hebt op 1 januari van het belastingjaar. Denk aan spaargeld, beleggingen en een tweede huis. De eerste €59.357 van je vermogen is vrijgesteld - voor fiscale partners is dat samen €118.714. Heb je meer dan dat bedrag aan vermogen? Dan betaal je 36% belasting over het fictieve rendement.
En dat fictieve rendement is precies waar het schoentje wringt. De Belastingdienst gaat ervan uit dat je een bepaald percentage verdient op je bezittingen, ongeacht wat je werkelijk ontving. In 2026 zijn die percentages:
- Spaargeld: 1,28%
- Beleggingen en andere bezittingen: 6,00%
- Schulden: 2,70% (als aftrekpost)
De percentages voor spaargeld en schulden zijn voorlopig en worden begin 2027 definitief vastgesteld.
Concreet voorbeeld: heb je €100.000 aan spaargeld boven de vrijstelling, dan rekent de Belastingdienst dat jij €1.280 rendement hebt gemaakt. Over die €1.280 betaal je vervolgens 36% belasting - dat is €460. Ongeacht of jouw bank meer of minder keerde.
De tegenbewijsregeling: voor wie het loont
Kom je door het forfaitaire systeem bekaaid van af? Wie kan aantonen dat zijn werkelijke rendement lager is dan het fictieve percentage, mag zijn belasting berekenen over dat lagere bedrag. Dit heet de tegenbewijsregeling, en de Belastingdienst legt precies uit hoe die werkt.
Dat is met name interessant voor spaarders bij banken die minder dan 1,28% rente bieden. Bewaar jaaroverzichten van je bank en broker. Zonder onderbouwing val je automatisch terug op de forfaits.
Wat er in 2028 fundamenteel verandert
Het nieuwe stelsel werkt precies omgekeerd aan het huidige. Niet de overheid bepaalt welk rendement je hebt gemaakt, maar jijzelf geeft je werkelijke opbrengsten op. Dat klinkt eerlijker - en voor de meeste mensen is het dat ook.
Voordeel voor voorzichtige spaarders: wie zijn geld op een spaarrekening laat staan en 2% rente ontvangt, betaalt straks ook echt maar over die 2%. Nu betaalt hij voor beleggingen nog 6% fictief rendement als hij die heeft.
Nadeel voor succesvolle beleggers: wie aandelen bezit die hard zijn gestegen, betaalt straks over de volledige koerswinst. In het huidige stelsel valt het forfait vaak lager uit dan de werkelijke winst in goede beursjaren.
Een ander verschil is de vrijstelling. Die verdwijnt grotendeels. In plaats van €59.357 heffingsvrij vermogen krijg je €1.800 heffingsvrij rendement per jaar. Heb je een groot vermogen maar weinig rendement? Dan werkt dat in je voordeel. Heb je een bescheiden spaarpotje met relatief hoog rendement? Dan merk je het verschil minder.
Wat je nu alvast kunt doen
De overgang naar 2028 vraagt geen paniek, maar wel enige voorbereiding. Een paar concrete stappen die nu al zinvol zijn:
- Houd je rendement bij. Bewaar jaaroverzichten van je bank en broker, zodat je de tegenbewijsregeling kunt toepassen als je werkelijke rendement lager uitkomt dan het forfait.
- Kijk kritisch naar je beleggingsmix. Het verschil tussen het forfait voor spaargeld (1,28%) en voor beleggingen (6,00%) is groot. Presteert je portefeuille structureel slechter dan 6%? Dan betaal je nu relatief te veel belasting.
- Denk na over schulden. De schuldendrempel is €3.800 per persoon. Schulden boven dat bedrag verlagen je belastbaar vermogen, zowel nu als straks.
Wil je ook meer rendement uit je spaargeld halen terwijl je wacht op het nieuwe stelsel? Lees dan hoe je nu meer kunt halen uit je spaargeld bij een dalende rente. En voor een breder perspectief op vermogensopbouw is dit overzicht van de beste investeringen voor de toekomst de moeite waard.
Twee jaar om je voor te bereiden, en dat is genoeg
2028 klinkt ver weg, maar de overgang naar werkelijk rendement vraagt bijhouding van je financiën. Beleggers die nu actief aandelen verhandelen, moeten straks nauwgezetter bijhouden wat ze aan koerswinsten en dividenden ontvangen. Voor de meeste spaarders is de nieuwe methode een verademing: je betaalt over wat je daadwerkelijk verdient, niet over een fictief percentage dat weinig met jouw situatie te maken heeft.
Wil je ook begrijpen hoe andere veranderingen in 2026 op je portemonnee uitpakken? Bekijk dan hoe je pensioen er de komende jaren uitziet - want ook daar staan veranderingen op de agenda.