Jarenlang was crypto het financiële domein waar de Belastingdienst maar moeilijk grip op kon krijgen. Je kocht wat bitcoin op een buitenlands platform, de waarde steeg, maar niemand die het wist. Die tijd is definitief voorbij. Vanaf 2026 ruilen Europese cryptoplatforms automatisch jouw gegevens uit met de Nederlandse fiscus. Wat dat betekent, en wat je nu het beste kunt doen.
Wat is DAC8?
DAC staat voor Directive on Administrative Cooperation, een Europese richtlijn voor het uitwisselen van fiscale informatie. De achtste versie van die richtlijn, kortweg DAC8, breidt dat systeem uit naar cryptoactiva. Denk aan bitcoin, ethereum, stablecoins en andere digitale munten.
De kern: alle cryptodienstverleners die actief zijn in de EU moeten per 1 januari 2026 bijhouden wie hun klanten zijn, welke transacties ze doen en hoeveel saldo ze aanhouden. Uiterlijk 31 januari 2027 sturen ze die gegevens door naar de belastingdienst van het land waar de klant woont. Woon je in Nederland, dan komen die gegevens terecht bij de Belastingdienst in Apeldoorn.
Wat ziet de Belastingdienst precies?
Niet alles, maar meer dan je misschien denkt. Rapporterende platforms zijn verplicht om de volgende gegevens te melden:
- Jouw naam, adres en fiscaal identificatienummer (BSN)
- Het totale saldo op je account per 31 december
- Alle transacties waarbij je crypto hebt ingewisseld voor euro's of andere fiatvaluta
- Crypto-naar-crypto-transacties boven bepaalde drempelwaarden
- Ontvangen betalingen in crypto, bijvoorbeeld als verdienste
Platforms als Bitvavo, Coinbase en Kraken vallen allemaal onder deze verplichting. Maar ook minder bekende buitenlandse exchanges die klanten in de EU bedienen, moeten meedoen. De Belastingdienst deelt de ontvangen data vervolgens met andere EU-lidstaten als dat relevant is. Wil je meer weten over de Europese regels die ook al van kracht zijn voor crypto-aanbieders, lees dan ook wat de MiCA-deadline van 1 juli voor jou betekent.
Self-custody wallets zijn de uitzondering
Er is een belangrijk voorbehoud: wallets in eigen beheer, zoals een Ledger hardware wallet of een MetaMask browser wallet, vallen buiten de automatische rapportage. Niemand houdt jouw adressen bij, dus er is ook niets om te rapporteren.
Dat klinkt als een manier om buiten beeld te blijven, maar let op: zodra je van zo'n zelfbeheerde wallet geld overbrengt naar een exchange, of andersom, ziet het platform die transactie wel. De informatie over wat er op je exchange-account staat en alle bijbehorende transacties, stroomt gewoon door naar de fiscus. Alleen de activiteit die volledig binnen je eigen wallet blijft, valt buiten het bereik van DAC8.
Box 3 en de risico's van verzwijgen
Fiscaal verandert er voor cryptobezitters op papier niets. Crypto valt al jaren onder box 3 en moet je ieder jaar op 1 januari waarderen en opgeven. Het fictieve rendement voor 2026 bedraagt 6%, waarover je 36% belasting betaalt. Pas je de heffingsvrije grens van €59.357 niet uit, dan betaal je überhaupt niets.
Wat wél verandert, is de pakkans. Vóór DAC8 was het voor de Belastingdienst nagenoeg onmogelijk om te controleren of iemand crypto had. Nu krijgt de fiscus die informatie automatisch aangeleverd. Wie crypto verzwijgt, loopt daardoor een aanzienlijk groter risico op navorderingen en vergrijpboetes, die kunnen oplopen tot 300% van de verschuldigde belasting. De Rijksoverheid bevestigde al eerder dat de Belastingdienst met DAC8 veel beter zicht krijgt op cryptotransacties.
Ben je ooit iets vergeten aan te geven, of heb je crypto bewust niet opgegeven? Dan loont het om dit alsnog recht te zetten via de vrijwillige verbetering, zolang de Belastingdienst je nog niet heeft aangeschreven. Na de eerste DAC8-rapportage in 2027 is dat venster waarschijnlijk dicht.
Wat doe je nu concreet?
Een paar praktische stappen voor wie crypto heeft:
- Controleer je aangifte van voorgaande jaren. Had je op 1 januari crypto staan en heb je dat opgegeven? Zo niet, dan is dit het moment om een vrijwillige verbetering in te dienen bij de Belastingdienst.
- Sla je transactieoverzichten op. De meeste platforms laten je een CSV exporteren van al je transacties. Download die nu, want platforms zijn niet verplicht om data jaren te bewaren.
- Bereken je box 3-waarde per 1 januari. De waarde van je crypto op die peildatum telt, niet de hoogste koers van het jaar of de aankooprijs.
- Wacht niet op 2027. De eerste officiële DAC8-rapportage gaat over heel 2026. Wie nu al recht in de papieren staat, hoeft zich geen zorgen te maken.
Wil je weten waar je jouw bitcoin kunt kopen via een vertrouwd Nederlands platform? Lees dan ook hoe ABN AMRO bitcoin aanbiedt aan particulieren.
Wat dit voor jou betekent als cryptobelegger
De uitwisseling van financiële gegevens via de DAC-richtlijnen is niets nieuws. Bankrekeningen in het buitenland worden al jaren automatisch gerapporteerd. Crypto was lange tijd de uitzondering, maar DAC8 sluit die omissie. De Belastingdienst weet straks bij de meeste beleggers automatisch wat ze aanhouden op exchanges, zonder aangifte of een bankoverschrijving die een spoor achterlaat.
Dat is geen reden tot paniek als je al netjes aangifte doet. Maar het is wel een duidelijk signaal dat de anonieme kant van crypto-beleggen via centrale platforms definitief tot het verleden behoort. Wie dat heeft aanvaard, hoeft straks nergens meer van op te schrikken.