Bitcoins beveiliging steunt al zeventien jaar op dezelfde wiskundige basis: elliptische-curvecryptografie. Dat werkt prima zolang klassieke computers de norm zijn. Kwantumcomputers werken anders, en de vraag is niet meer óf ze een bedreiging vormen, maar wanneer. In april 2026 presenteerde een groep bitcoin-ontwikkelaars BIP-361: een controversieel plan dat die kwetsbaarheid aanpakt, maar daarvoor een stevige prijs vraagt. Mogelijk de bevriezing van miljarden euro's aan bitcoin.
Hoe kwetsbaar is bitcoin voor kwantumcomputers?
Bitcoin-adressen zijn beveiligd met ECDSA, een type digitale handtekening. Het principe: met jouw privésleutel bewijs je dat je eigenaar bent van een adres, maar niemand kan vanuit jouw publieke sleutel jouw privésleutel achterhalen. Bij klassieke computers klopt dat ook.
Kwantumcomputers werken volgens andere principes. Ze kunnen bepaalde wiskundige problemen exponentieel sneller oplossen, waaronder het omgekeerd herleiden van een privésleutel vanuit een bekende publieke sleutel. Google-onderzoekers publiceerden eerder dit jaar bevindingen waaruit bleek dat een voldoende krachtige kwantumcomputer de ECDSA-beveiliging van bitcoin in circa tien minuten zou kunnen doorbreken.
Tot zover zijn we nog niet. Huidige kwantumcomputers kampen met foutgevoeligheid en schalen slecht op naar de omvang die nodig is voor zo'n aanval. Maar de technologie ontwikkelt zich razendsnel, en de cryptografische gemeenschap wil liever te vroeg handelen dan te laat.
Wat BIP-361 precies inhoudt
BIP-361 is een voorstel dat in april 2026 verscheen, opgesteld door onder anderen Jameson Lopp. Het beschrijft een stappenplan in drie fasen om bitcoin geleidelijk te migreren naar kwantumresistente cryptografie:
- Fase A: Drie jaar na activering mogen nieuwe transacties geen geld meer sturen naar verouderde adrestypes. Wallets en diensten worden zo gedwongen over te stappen naar veiligere formaten.
- Fase B: Twee jaar daarna worden handtekeningen van verouderde adressen ongeldig op netwerkniveau. Bitcoin op niet-gemigreerde adressen raakt bevroren.
- Fase C: Een herstelmechanisme op basis van zero-knowledge proofs biedt eigenaren van bevroren tegoeden de mogelijkheid om eigendom te bewijzen, zonder de privésleutel prijs te geven.
Het voorstel is uitvoerig beschreven door Bitcoin Magazine, dat het typeert als een van de meest vergaande technische voorstellen uit de geschiedenis van bitcoin.
De 6,7 miljoen bitcoin die mogelijk gevaar lopen
Naar schatting staat zo'n 6,7 miljoen bitcoin op adressen waarvan de publieke sleutel al eens zichtbaar was in een transactie. Dat is de precieze situatie die een kwantumcomputer nodig heeft als startpunt voor een aanval: een bekende publieke sleutel is het eerste ingredient.
Veel van die kwetsbare adressen zijn vroege bitcoin-wallets, waaronder vermoedelijk adressen van Satoshi Nakamoto zelf. Die zijn al jaren niet aangeraakt. Het gaat in totaal om tientallen miljarden euro's aan bitcoin die in theorie kwetsbaar zijn voor een aanval door een voldoende geavanceerde kwantumcomputer. Ter vergelijking: qua marktwaarde zit dat in de buurt van een middelgroot beursgenoteerd bedrijf.
Eerder bespraken we hoe ABN AMRO klanten inmiddels directe toegang geeft tot bitcoin. Voor wie net begint met beleggen in crypto: nieuwere wallets gebruiken standaard veiligere adrestypes en zijn minder kwetsbaar.
Waarom de bitcoin-gemeenschap verdeeld is
Niet iedereen staat achter BIP-361. Adam Back, een van de meest invloedrijke figuren in de bitcoin-wereld en CEO van Blockstream, pleit voor een fundamenteel andere benadering: geen verplichte migratie of gedwongen bevriezing, maar optionele upgrades die gebruikers zelf doorvoeren wanneer ze dat willen.
Zijn bezwaar gaat verder dan techniek. Bevriezing van bitcoin op bepaalde adressen betekent dat de gemeenschap collectief beslist dat specifieke tegoeden onbruikbaar worden. Dat botst met een kernprincipe van bitcoin: dat niemand jouw bezit kan blokkeren of confisqueren. De vraag is dan ook fundamenteler dan alleen cryptografie: heeft de veiligheid van het netwerk als geheel voorrang boven de individuele eigendomsrechten van elke houder?
Coindesk bericht uitgebreid over de tweedeling in de bitcoin-gemeenschap rondom dit voorstel. Een consensus is er nog niet, en bij een gedecentraliseerd netwerk is die ook niet snel bereikt.
Wat jij nu concreet kunt doen als bitcoinbezitter
BIP-361 is voorlopig een voorstel, geen besluit. Het activeringsproces voor zo'n ingrijpende bitcoin-upgrade duurt doorgaans jaren en vereist brede overeenstemming van miners, ontwikkelaars en gebruikers. Er is dus ruimte om goed voorbereid te zijn.
Wat je nu al kunt controleren:
- Welk adrestype gebruikt jouw wallet? Legacy P2PK-adressen die beginnen met een '1' en waarvan al ooit een publieke sleutel zichtbaar was in een uitgaande transactie, lopen het meeste risico. Wallets die SegWit of Taproot ondersteunen, gebruiken veiligere adrestypes.
- Overweeg een migratie naar een nieuw adres. Je kunt tegoeden zelf verplaatsen naar een vers adres in jouw bestaande wallet. Daarmee verklein je de raakvlakken met het kwantumprobleem.
- Houd de roadmap van jouw walletprovider bij. Gerenommeerde wallets kondigen stapsgewijs ondersteuning aan voor kwantumresistente cryptografie. Weet jouw provider al wat er aankomt?
Paniek is nu niet nodig. Werkende kwantumcomputers van de benodigde omvang bestaan voorlopig niet. Maar wie bitcoin aanhoudt voor de komende vijf tot tien jaar, doet er verstandig aan dit onderwerp te blijven volgen. De bredere regelgeving rondom crypto verandert trouwens ook snel - lees ook over de MiCA-deadline van 1 juli die dit jaar ingaat voor crypto-aanbieders in Europa.